• DOLAR
    7,9413
  • EURO
    9,3989
  • ALTIN
    485,74
  • BIST
    1,1824
Av. Pakize DUVARCI
Av. Pakize  DUVARCI
mail.gizlidir@adaletmedya.net
Kesinleşen Hapis Cezalarına Karşı Başvurulabilecek Olağanüstü Kanun Yollarından Olan CMK m.308 ve m.308/A İtirazları
  • 12 Ekim 2020 Pazartesi
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

CMK Madde 308:(Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının İtiraz Yetkisi)

(1) Yargıtay ceza dairelerinden birinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, re’sen veya istem üzerine, ilâmın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz.

(2) (Ek: 2/7/2012-6352/99 md.) İtiraz üzerine dosya, kararına itiraz edilen daireye gönderilir.

(3) (Ek: 2/7/2012-6352/99 md.) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderir.

Madde 308/A- (Ek: 20/7/2017-7035/23 md.): ( Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığının İtiraz Yetkisi)

(1)Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığı, re’sen veya istem üzerine, kararın kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde kararı veren daireye itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. (Değişik cümleler:17/10/2019-7188/30 md.) Daire, mümkün olan en kısa sürede itirazı inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı itirazı incelemek üzere ceza daireleri başkanlar kuruluna gönderir. Kurula gönderilen itiraz hakkında, kararına itiraz edilen dairenin başkanı veya görevlendireceği üye tarafından kurula sunulmak üzere bir rapor hazırlanır. (Ek cümleler:17/10/2019-7188/30 md.) Kurulun itirazın kabulüne ilişkin kararları, gereği için dairesine gönderilir. Kurulun verdiği kararlar kesindir. Dörtten fazla ceza dairesi olan bölge adliye mahkemelerinde Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından daire başkanları arasından belirlenen ve dört üyeden oluşan başkanlar kurulu bu incelemeyi yapar. Başkanlar kurulunun bu maddeye ilişkin çalışma usul ve esasları, Hâkimler ve savcılar Kurulu tarafından belirlenir.

Ceza Muhakemesi Kanunu’nda Yargıtay Ceza Daireleri’nin kararlarına karşı karar düzeltme istemine dair bir düzenleme yapılmamış yalnızca  CMK’nın 308. Maddesinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın re’sen veya istem üzerine Yargıtay ceza dairelerinden birisinin kararına itiraz edebileceği düzenlenmiştir. Bölge Adliye Mahkemeleri’nin çalışmaya başlamasının akabinde de 7035 sayılı yasanın 23. Maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanun’una 308/A maddesi eklenmiş, tıpkı yukarıdaki itiraz mekanizması Bölge Adliye Mahkemeleri için de hayata geçirilmiştir. Buna göre Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerinden birinin kesin nitelikte kararlarına karşı Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı re’sen veya istem üzerine Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairesi kararına itiraz edebilmektedir.

Kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı gibi olağanüstü itiraz başvurusu( ya da davası )yalnızca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından yapılabilmektedir. Bu nedenle bu yola olağan bir kanun yolu demek mümkün değildir.Kesinleşen hükümlere yönelik başvurulan bu olağanüstü itiraz yolu , ülkemizde olağan denetim muhakemesi yollarının yeterli işlememesinden kaynaklı olarak ortaya çıkmıştır.

Savcı bu yola başvururken, Ceza Dairesi’nin kararında bir ‘hukuka aykırılık’ olmasına dayanacaktır. CMK 308’de belirtilen hukuka aykırılık sebepleri kanımızca temyizde belirtilen hukuka aykırılıktır.(CMK288) Bir hukuk kuralının uygulanmaması ya da yanlış uygulanmasından ibarettir.

Bu istemin kimler tarafından yapılacağı açıkça belirtilmemiş olsa da genel olarak denetim yoluna başvurma yetkisine sahip olanlar yani CMK m 266 vd. belirtilenlerin yine CMK 308 başvurusu yapabileceği kanaatindeyiz.

Kanun yararına bozma, yargılamanın yenilenmesi gibi diğer olağanüstü kanun yolları çok daha sıkı şartlara yahut başkaca yeni gelişmelerin olması şartlarına bağlandığından kişinin dosyasının yeniden incelenmesi için başvurabileceği ve sonuç alma ihtimalinin en yüksek olduğu yolun CMK m.308 itirazı olduğunu düşünüyoruz.

 

CMK m.308 İtirazı

CMK m.308 itirazının uygulamasından bahsetmek gerekirse; maddede belirtildiği üzere Yargıtay ceza dairelerinden birisinin kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı re’sen ya da istem üzerine ceza dairesi ilamının kendisine verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Ceza Genel Kurulu’na itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda ise açıkça belirtildiği üzere  süre aranmaz

Ceza Dairesi ilamının kendisine verilmesinden itibaren 30 gün geçtikten sonra Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı sanık aleyhine değilse de sanık lehine onama kararının kaldırılmasına yönelik başvuruda bulunabilir. Maddede belirtildiği üzere sanık lehine itirazda süre aranmadığı için savcı 30 günlük süre geçmiş olsa dahi  re’sen ya da istem üzerine yani sanığın yahut avukatının Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na yapacağı  başvuru üzerine Yargıtay ceza dairesince onama kararının kaldırılmasına karar verelebilir

Buradaki itirazda başvuruda bulunan sanığın ya da avukatın görevi şu şekilde özetlenebilir; Yargıtay ceza dairesinin hapis cezasının onanmasına dair kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın itirazda bulunmaması üzerine, bu karara karşı itirazda bulunması için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvuruda bulunmak ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın ceza dairesinin onama kararına karşı itirazda bulunması sağlamaktır. Örneğin 30 günlük süre üzerinden aylar,yıllar  geçmiş olsa bile sanık lehine itirazda süre aranmayacağı için, ceza dairesinin onama kararına karşı ceza avukatının Yargıtay C. Başsavcılığı’na yapacağı başvuru üzerine Yargıtay C. Başsavcılığı’nın onama kararına itiraz etmesi ve itiraz üzerine dosyanın bu sefer de Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nca incelenmesi mümkündür.

CMK m.308/A İtirazı

Bölge Adliye Mahkemeleri’nin çalışmaya başlamasının akabinde de 7035 sayılı yasanın 23. Maddesiyle Ceza Muhakemesi Kanun’una 308/A maddesi eklenmiş, BAM ceza dairelerinin kesin nitelikteki kararlarına karşı BAM C. Savcılığı’nca itiraz yolu açılmış fakat CMK m.308 itirazındaki gibi kararı veren daire dışında Ceza Genel Kurulu gibi ayrı bir itiraz mercii öngörülmemiştir. Yani CMK m.308/A’ya göre BAM ceza dairesinin kesin nitelikteki kararlarına karşı BAM C. Savcılığı’nın itirazı üzerine bu itirazı, kararı veren BAM ceza dairesi incelemekte, itirazı haklı görürse kararını düzeltmekte, itirazı incelemesi için dosyayı başka bir daireye veya Yargıtay’a göndermemektedir. Yine burada da 30 günlük bir süre öngörülmüş, sanık lehine itiraz halinde ise süre sınırının bulunmadığı burada da düzenlenmiştir. Örneğin yerel mahkemece hırsızlık suçundan verilen 2 yıllık cezaya karşı istinaf yoluna başvurulduğunu istinaf isteminin esastan reddine karar verildiğini varsayalım. Buradaki ceza 5 yıl ve altı olduğu için Yargıtay’a yani temyiz kanun yoluna başvuru imkanı bulunmadığından 2 yıllık ceza kesinleşmiş olacaktır. Burada yapılabilecek olan, eğer BAM C. Savcılığı tarafından karara yönelik itirazda bulunulmamışsa, herhangi bir süre sınırı olmaksızın BAM C. Savcılığı’nın BAM ceza dairesinin kararına karşı itirazda bulunmasını sağlamak üzere BAM C. Savcılığı’na başvuruda bulunmaktır.

 

Sonuç olarak her iki başvuru usulünde benzerlikler vardır, ancak Bölge Adliye mahkemesi Başsavcılığı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi arasındaki en önemli fark, başvurulacak yerden kaynaklanmaktadır.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı sanığın lehine veya aleyhine itiraz etmeye karar verdiğinde, bu itirazı kararı veren istinaf mahkemesine göndermek durumunda olup, bundan sonra başvurabileceği veya dosyanın gönderilebileceği farklı bir yargı makamı öngörülmemiştir. Bir başka ifadeyle, başsavcılık itirazını yine kararı veren bölge adliye mahkemesinin ilgili ceza dairesi inceleyecektir.

Av. Pakize Duvarcı

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

AdaletMedya İnstagram Hesabımız
ads