Hukuk Haberleri
Cumhuriyet Savcısı Mehmet Aykut  CİHANGİR
Cumhuriyet Savcısı Mehmet Aykut CİHANGİR
7 Şubat 2021
Cumhuriyet Savcısı Mehmet Aykut CİHANGİR

Hukuk, Mantık ve Matematik Üzerine

Hukuk ile mantık ve matematik bilimleri arasında çok yakın bir ilişki ve benzerlik vardır.

Hukuk, toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar bütünüdür. Uyuşmazlıkların çözülmesi ve adaletin sağlanması için yol gösterir. Hukuk kuralları genel, soyut ve gayrişahsidir. Her zamana, zemine ve kesime hitap eder hukuk. Genel geçer, nesnel, objektif, bağımsız ve tarafsızdır.

Matematik ise; biçimlerin, sayıların ve niceliklerin yapılarını, özelliklerini, aralarındaki bağıntıları tümdengelimli akıl yürütme yoluyla inceleyen ve aritmetik, geometri, cebir gibi dallara ayrılan bilimdir.
Matematikte de kurallar vardır. Bu kurallar genel geçer, nesnel, net, tarafsız ve objektiftir.

Mantık ise; doğru, akla uygun düşünme yetisi ve yoludur. Mantık; akıl yürütmede, düşüncede doğruluk, düzgünlük ve tutarlılık üzerine bina edilir.

Hukuk fakültelerine matematik bölümünden girilmesi son derece isabetli olmuştur.
Hukuk, matematik gibidir. Analitik düşünme, muhakeme etme ve mantıksal analiz yetisi gerektirir.

Hukuk normunun mantıksal analiz süreci de tıpkı matematikte olduğu gibi tümden gelim yöntemidir.

Matematikte ve hukukta mantıksal analiz süreci aynıdır.
Büyük önerme
Küçük önerme
Sonuç
zinciri ile devam eden analiz süreci her iki bilim dalında da aynıdır.

Matematikteki formül; büyük önermedir, hukuktaki dayanak norm gibidir, ulvi olandır, dayanak alınacak olandır.
Somut işlem, küçük önermedir.
Sonuç, soyut formülün somut probleme uygulanmasıyla varılan yargıdır.

Hukuktaki norm; büyük önermedir. Matematikteki formül gibidir, dayanak alınandır.
Somut olay; küçük önermedir.
Sonuç; soyut normun somut olaya uygulanmasıdır.

Matematik ve hukukun amacı konusunda da oldukça benzer oldukları söylenebilir.
Matematik problem çözme ilmi olduğu gibi hukuk uyuşmazlık çözme ilmidir.

Eski düşünürlerden birisi akademisinin kapısına “matematik bilmeyen giremez” yazmıştır.
Matematik, sorun çözme ilmidir.

Modern hayatın küreselleşen dünyanın gelgitlerinde bir insana lazım olan en büyük becerilerden biri sorun çözme becerisidir.
Hakimlik, sorun çözme ve adaleti sağlama sanatıdır. Sorun çözebilmek için matematik bilgisi ve analitik düşünme becerisine sahip olmak gerekir.


Hakimlik, analiz-sentez etme, muhakeme etme, sebep-sonuç zincirini kurabilme, mantıksal analiz kurallarını uygulayabilme becerisi gerektirir.
Hukukun soyut, nesnel, objektif ve genel geçer normlarını insan tabiatına uygun olarak somut yaşam gerçekliğine dönüştürme sanatına hakimlik denir.

Kanunlardaki soyut normlar, dosyalardaki tozlu hayat hikayelerine somut olgulara ve yaşam gerçekliğine dönüşür.
Her bir dosya salt bir karton kapak ve bir tomar evraktan ibaret değildir.
Her bir dosya bir hayattır, bir insanın kaderidir. Yaşam ve ölüm çizgisidir, malvarlığıdır, ailesidir, çoluk çocuğudur; ezcümle hayatıdır.


Hakim, bir hukuk normunun mantıksal analizini bir matematikçi kadar objektif yaparken, bir psikolog kadar muhataplarının duygu durumlarına nüfuz eder ve verdiği kararla bir sosyolog gibi toplumsal yaşama dair düzenin temin ve tesisi için çalışır.

Yapılan yargılama ve verilen kararın objektifliği, nesnelliği, tarafsızlığı ve genel geçerliği için bir hakim bir matematikçi gibi nesnel olmalı, kuralları matematiğin formülleri gibi doğru bulmalı, mantık ilminin kıyas metotları ile soyut normu somut olaya mikronluk ameliyat yapan bir cerrah titizliği ile uygulamalıdır.
İyi bir hakim, iyi bir hukukçu mantık ve matematik bilgisine, düşüncesine ve metodolojisine sahip olmalıdır.

ads

Bir adet yorum var.

Bir Yorum Bırak

Tüm Hakları Saklıdır © 2019 Adalet Medya.net