• DOLAR
    $1.817,5900
  • EURO
    $0,5558
  • ALTIN
    $30.702,4500
  • BIST
    $113,0600
Av. Ahmet Kadir ALPARSLAN
Av. Ahmet Kadir  ALPARSLAN
mailadresi.gizli@adaletya.net
Haksız Arama Suçu ve Soruşturma
  • 07 Ocak 2021 Perşembe
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

Haksız arama suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun Hürriyete Karşı Suçlar Bölümünün 120. maddesinde ‘‘Hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını arayan kamu görevlisine üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.’’ şeklinde düzenlenmiştir.

KORUNAN HUKUKİ DEĞER

Kişilerin üzerinin ve eşyasının haksız olarak aranması insan onuruna bir saldırı ve özel hayatın gizliliğine karşı bir saldırı oluşturabileceğinden bu suçun cezalandırılması ile söz konusu bu yararlarında korunması amaçlanmaktadır.

SUÇUN UNSURLARI

  • Maddi Unsurlar

Fiil

Kamu görevlisinin hukuka aykırı olarak bir kimsenin üstünü veya eşyasını araması bu suçun fiilini oluşturmaktadır. Madde metnine aramanın hukuka aykırı olarak gerçekleştirilmiş olması gerektiğine dikkat edilmelidir. Hukuka uygun olarak yapılmış olan arama fiilleri bu suçu oluşturmamış olacaktır.

Arama fiili iki şekilde hukuka aykırı gerçekleşmektedir. Birinci olarak kanunda belirtilen geçerli bir arama kararının bulunmaması ya da arama sırasında uyulması gereken yasal kurallara uygun davranılmamış olması durumudur.

Fail

            Kanun koyucu bu suç bakımından suçun failin kamu görevlisi olması şartını aramaktadır. Aramaya karar verme yetkisi kural olarak hâkime aittir. Hâkim arama kararı verirken aramanın nedenini oluşturan fiil, aranılacak kişi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ve emrin geçerli olacağı zaman süresini açıkça göstermelidir.

Mağdur

Suçun mağduru hukuka aykırı olarak üstü veya eşyası aranan herkes olabilmektedir.

  • Manevi Unsurlar

Haksız arama suçu kasten işlenebilen bir suç tipini oluşturmaktadır. Tedbirsizlik, dikkatsizlik gibi taksirin oluşumunu sağlayan herhangi bir hareketle işlenemez. Suçun oluşumunda failin, saik ve amacının herhangi bir önemi bulunmamaktadır.

SUÇUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ ŞEKİLLERİ

  • Teşebbüs

Haksız arama suçu, icrai hareketli bir suçtur. Aramanın yapıldığı anda suç tamamlanır. Arama fiili, m kesintisiz suç niteliği arz etmesi dolayısıyla, suçun tamamlanması ile bitmesi birbirinden farklı zamanlarda oluşur. Dokunmakla tamamlanan suç,üst ve eşya arama işleminin sonunda bitmiş sayılır4 İcra hareketleri bölünebildiği takdirde bu suça teşebbüs mümkündür.

  • İştirak

Bu suç, sadece kamu görevlileri tarafından işlenen özgü bir suçtur. Bu itibarla, bu suça iştirak eden diğer kişiler, azmettiren veya yardım eden olarak sorumlu olur.

  • İçtima

Aynı kişiye karşı birden fazla aynı hareketle arama fiili işlendiği takdirde suç tektir. Ancak fiil birden çok mağdura karşı işlenmişse zincirleme suçtan söz edilemeyecek ve faile her mağdur için ayrı ayrı yaptırım uygulancaktır. Mağdurun üstünü arayan kamu görevlisi, ayrıca ona şiddet de uygularsa hem haksız arama suçundan hem de kamu görevinin nüfuzunu kötüye kullanmak suretiyle kasten yaralama suçundan cezalandırılacaktır. Yine haksız arama suçu, yasa dışı yakalama sonrasında gerçekleştirilmişse, ilgili kamu görevlisi hem haksız arama suçu ile birlikte hürriyeti tahdit suçundan dolayı sorumlu olacaktır. Haksız arama suçu ile hakaret veya cinsel saldırı suçları arasında ise fikri içtima hali söz konusu olmakta ve takdirde daha ağır cezayı öngören cinsel saldırı suçundan dolayı fail cezalandırılır.

SORUŞTURMA USULÜ

Haksız arama suçu, ilgili kamu görevlisi tarafından idari görevden dolayı işlendiği takdirde 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ancak adli görev icra ederken, bu suçu işleyen kolluk görevlileri hakkında genel hükümlere göre soruşturma yapılır.

YAPTIRIM

Türk Ceza Kanununun 120.maddesinde düzenlenen haksız arama suçuna ilişkin olarak üç aydan bir yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.

Av. Ahmet Kadir ALPARSLAN 

 

Kaynakça

Ceza Hukuku Özel Hükümler (ARTUK-GÖKCEN-YENİDÜNYA)

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/213971

 

 

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

AdaletMedya İnstagram Hesabımız
ads
– Resmi Twitter Hesabımız