• DOLAR
    $1.883,9600
  • EURO
    $0,5824
  • ALTIN
    $31.513,0700
  • BIST
    $117,7700
FIFA ve CAS Uygulamalarında Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinin  Futbolcu Tarafından Haklı Feshi

FIFA ve CAS Uygulamalarında Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinin Futbolcu Tarafından Haklı Feshi

Yabancı profesyonel futbolular ile kulüpler arasında imzalanan sözleşmeler; gerek taraflar arasında kararlaştırılan özel hükümlerin gerçekleştirilmemesi, gerekse de profesyonel futbolcu sözleşmesinin genel hükümlerinin taraflarca ihlal edilmesinden kaynaklı tek taraflı olarak taraflarca feshedilebilir. Yazımızda bu fesih hallerinden futbolcunun sözleşmeyi haklı feshinden bahsedeceğiz.

Yabancı bir profesyonel futbolcunun alacaklarına ilişkin uyuşmazlıklarında eğer ulusal düzlemde yerel yargı münhasıran yetkili değilse, oyuncu durumu hem FIFA DRC’ye (Uyuşmazlık Çözüm Dairesi) hem de yerel mahkeme niteliğinde olan TFF UÇK’ya (Uyuşmazlık Çözüm Kurulu) bildirmede seçimlik hakka sahiptir. Ancak UÇK’ya görülmek üzere başvuru yapılan her dosya UÇK’nın yetki kapsamında değildir. Yabancı futbolcu için Türk Hukuku uygulanması durumu ancak tarafların anlaşması veya görülmekte olan davada yetki itirazında bulunulmamış olmasına bağlıdır. Söz konusu durumu UÇK kararıyla açıklayalım.

Örneğin; bir UÇK kararında, bir futbol kulübü tarafından yabancı futbolcusu aleyhine sözleşme hükümlerini ihlal ettiği gerekçesiyle sözleşmede yazılı cezai şartın tahsil edilmesine ilişkin UÇK’ya başvurduğu görülmektedir. Başvuru üzerine, futbolcu, kendisinin yabancı olması nedeniyle UÇK’nın yetkili olmadığı yönünde itirazda bulunmuş; UÇK ise yaptığı inceleme sonucu verdiği 02.02.2010 tarihli, 2009-KF-1193 E, 2010/73 K sayılı kararında, yetkili olmadığına ancak yabancı futbolcunun dava açması veya yetki itirazında bulunmaması durumunda davaya bakabileceğine, başka bir ifadeyle şartların gerçekleşmesi durumunda uyuşmazlığın yabancı unsurlu olmasının bir fark yaratmadığına karar verdiği görülmektedir: UÇK, 2009-KF-1193 E, 2010/73 K, 02.02.2010. İlgili karar için bkz

İlgili karardan da anlaşılacağı üzere yetki itirazında bulunulmadığı halllerde UÇK’da yabancı futbolcular ile ilgili itilaflara bakmaya yetkilidir.


 Profesyonel Futbolcunun Haklı Fesih Halleri (FIFA ve CAS uygulamalarına göre)

TFF düzenlemelerinin aksine uzun yıllar boyunca FIFA FSTT’de oyuncuların fesih hakkı ile ilgili detaylı açıklama mevcut değildi. Futbolcuların fesih hakkı ile ilgili FIFA FSTT m. 14’ de yer verilen “Sözleşme taraflarından birisi, haklı bir nedenin bulunması halinde, herhangi bir sonuç doğurmadan, o sözleşmeyi feshedebilir.” açıklama dışında herhangi bilgi bulunmuyordu. Bu süreçte FIFA ve CAS içtihatlarına göre fesih hakkının kullanılması için iki temel unsur ortaya çıktı. Bunlar; ücretlerin ödenmemesi ve etkin çalışma hakkının ihlali olmuştur.

FIFA 26.04.2018 tarihinde yayımladığı ve 01.06.2018 tarihinde yürürlüğe giren bazı değişiklikler yayımladı. Bu değişikliklerle beraber ücret ödemelerinde temerrüde düşülmesi ve akabinde fesih işlemleri ile ilgili miktar, süre gibi konulara açıklık getirilmiştir. Bilgiler ışığında profesyonel futbolcunun FIFA ve CAS uygulamalarına göre fesih hakkı halleri şunlardır:

  1. Sözleşmede belirlenen ücret alçaklarının ödenmemesi,

1.a.   1 Haziran 2018 düzenlemesi öncesi uygulama

1.b.   1 Haziran 2018 düzenlemesi sonrası uygulama

  1. Futbolcunun, kulüp tarafından etkin çalışma hakkının ihlali,
  2. Profesyonel as(yetişmiş) oyuncu kulübün sezon içinde oynadığı resmi maçların %10’undan daha azında forma giymiş olması, durumlarını fesih halleri sayabiliriz.

Futbolcu ücreti ödenmezse ne yapmalı?

Futbolcunun sözleşmede kararlaştırılan ücretlerinden (aylık, maç başı, garanti, prim…) herhangi birini kulüp ifa etmekte temerrüde düşerse; oyuncu fesih hakkını kullanabilir. Ancak oyuncu veya vekilinin fesih hakkını kullanmada dikkat etmesi gereken belirli şartlar vardır. Bu şartları FIFA CAS uygulamalarında 01.06.2018 sonrası uygulamalardaki değişiklikleride dikkate alarak inceleyeceğiz.

FIFA FSTT’ ye konu ile ilgili eklenen 14bis maddesinde üç ayrı fıkraya yer verilmiştir. FIFA FSTT 14bis/1’ e göre kulübün ödemeler konusunda futbolcunun en az 2 aylık ücretini ödememiş olması halinde, futbolcu veya vekili kulübe ihtar çekerek finansal yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini bildirmelidir. Bu bildirim ve yerine getirme için Türk Hukuku’ndan farklı olarak 15 günlük süre (Türk Hukuku’nda 30 gün) verilmesi gerekir. İhtar içeriği gereğince, kulüp yükümlülüklerini yerine getirmezse fesih konusunda da bilgilendirici olmalıdır.

Kulüp tarafından futbolcunun etkin çalışma hakkı ihlali durumu

Profesyonel futbolcuları diğer iş ve işçilerden ayıran bir takım farklılıklar vardır. Furbolcu sözleşmede kararlaştırılan ücreti almak istemenin yanında pek tabi maçlarda oynamak da isteyecektir. Maçlarda oynatılmayan bir futbolcuya ücreti dahi ödenmiş olsa kulüp tarafında sözleşmenin ihlal edildiği gerekçesiyle futbolcuya haklı fesih halli doğabilir. Bu durumun sebebi futbolcunun mali değerinin (gerek maaş, gerekse market değeri) maç oynamadıkça, forma şansı bulamadıkça düşecek olmasından kaynaklıdır. Ancak forma şansı bulamamayla ilgili karşımıza çeşitli farklılıklar çıkacaktır. Örneğin kulübün oyuncuyu yeni sezon için federasyona tescil etmemesi veya oyuncunun performansından dolayı maçlarda oynatılmaması birbirinden ayrılmalıdır. Hiç şüphesiz A takım ile antrenmanlara çıkan ancak performans düşüklüğü sebebiyle forma şansı bulamayan oyuncu; kulüp sözleşme şartlarına uymuyor diyerek haklı fesih şansı bulunmaz. Ancak oyuncunun federasyona kulüp tarafından kayıt edilmemesi oynama vizesi elinden alındığından kulübün kusurundadır.

Bir diğer husus ise futbolcunun A takım ile değil yedek veya alt yapı takımı ile antrelmanlara gönderilmesi durumudur. Bu durumda bakıldığında futbolcunun çalışma hakkının ihlal edildiği olarka değerlendirilebilir. Ancak futbolcu her ne kadar profesyonel de olsa A takım veya yedek takım ile antrelman yapması insiyatifi kulüp yönetimindedir. Değerlendirilmesi ve üzerinde durulması gereken konu, kulübün bu hakkını kötüye kullanıp kullanmadığıdır. Futbolcu bu sebebe dayanarak sözleşmesini fesheder ve konu CAS nezdinde incelemeye alınırsa şu hususlar değerlendirilip karar verilecektir;

  1. Futbolcunun hangi gerekçeyle A takımda antrenman yaptırılmadığı,
  2. A takımla antrenman yapılmayan dönem ücretlerinin ödendiği,
  3. Yedek takım ile antrenman durumunun geçici mi yoksa sürekli mi olduğu,
  4. Sözleşmede “yedek takımda antrenman yaptırılmaz” ile ilgili hüküm bulunup bulunmadığı,
  5. Yedek takım bünyesinde yeterli ekipmanın bulunurluğu,
  6. Futbolcunun yedek takımdaki antrenmanlarını bireysel mi yoksa takımla mı yaptığı hususları CAS nezdinde somut olaya uyarlanıp değerlendirilmektedir.

Futbolcu resmi maçların %10’undan daha azında forma giymişse ne yapmalı?

Türk Hukuku adına TFF düzenlemelerini anlattığım bölümde belirttiğimiz hususlar FIFA FSTT m. 15’de ayrıca özel olarak düzenlenmiştir. TFF FSTT’den farklı olarak yaş unsuru kesin olarak düzenlenmemiştir. FIFA FSTT m.15’de “Sezon boyunca kulübün dahil olduğu resmi müsabakaların %10 undan daha azında görev alan profesyonel bir as oyuncu, sportif haklı nedene dayanarak sözleşmesini süresinden önce feshedebilir.” ifadesinden de anlaşılacağı üzere as oyuncu tabiri TFF düzenlemelerinde 23 yaş üzeri olarak şekil bulmuştur. Her ne kadar yaş belirtilmeyip as oyuncu tabiri kullanılsa da FIFA içtihatlarında yetişmekte olan oyuncunun eğitim döneminin 12-23 yaş aralığı olduğu belirtilmekle as oyuncu tabirinin TFF uygulamalarında olduğu gibi 23 yaş üzeri kabul edildiğini söyleyebiliriz.

Bu durumda en önemli nokta futbolcunun fesih arzusunun olup olmadığı ve futbolcunun 23 yaşından büyük olması durumudur. Eğer futbolcunun %10’dan daha az maçta forma giymiş olsa bile fesih arzusu yoksa sözleşme adına herhangi işlem yapmasına gerek yoktur. Ancak futbolcu hem 23 yaşından büyük hem de kulübün resmi oynadığı maçların %10’undan daha az maçta forma giydiyse sözleşmeyi sportif haklı sebeple feshedebilir. Böyle bir fesih futbolcunun durumu ve somut olaya göre tespit edilir. Örneğin futbolcu sezonun belirli haftalarında sakatlığı nedeniyle oynamak istemediyse veya oynayamadıysa belirli haftalar tespit edilerek dâhil edilmez. Bu fesih hakkı uygulamada en çok bir sakatlığı olmadan kulüp tarafından kadro dışı bırakılmış oyuncular için öngörülür. Bir diğer husus ise feshin tarihidir. Futbolcu bu haklı sebebe dayanarak fesih işlemini kulübün sezon bitimindeki son resmi maçı bitiminden 15 gün içinde yapması gerekmektedir.

Anıl NİZAM

Kaynakça:

  • KIZILKAYA Yakup, “Profesyonel Futbulcunun İş İlişkisinin Sona Ermesi Ve Sonuçları”, Beta Yayınevi, 2019.
  • BİLGİÇ Ebrar, ŞAHİN Enes, KAHRAMAN Emir, “Spor Hukuku El Kitabı”, 2020.
  • Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Talimatı
  • KILIÇOĞLU Ahmet M., “Borçlar Genel Hükümler”, 21.B., Ankara Turhan Kitapevi, 2017.
  • UÇK, 2009-KF-1193 E, 2010/73 K, 02.02.2010. sayılı Uyuşmazlık Çözüm Kurulu Kararı

Sosyal Medyada Paylaşın:

BİRDE BUNLARA BAKIN

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

+ AdaletMedya İnstagram Hesabımızı Takip Edin
ads
– Resmi Twitter Hesabımız